Witam. Przeczytałem juz pare ksiazek i ogladam rozne kanaly o tematyce elektronicznej na youtube, ale mam pewien problem. Co to znaczy ze cos jest sterowane np. pradem? Przeciez wraz ze zmiana pradu zmienia sie takze napiecie wiec o co chodzi? Pewne to glupie pytanie, ale mam naprawde z tym problem.

Niekoniecznie wraz ze zmianą prądu musi się zmieniać napięcie.
Masz np diodę LED i zasilasz ją napięciem np 5V. Inaczej będzie świecić jak w szeregu będzie rezystor dajmy 1k a inaczej jak będzie 4,7k (Ohm). W jednym i drugim przypadku jest to samo napięcie różni się tylko prąd jaki popłynie w obwodzie a przy okazji różnie będzie świecić ta dioda.
Tak samo sterujesz np bazą tranzystora. Jak podasz na bazę powiedzmy 1mA to "na wyjściu" będzie np 100mA. Jak podasz 70mA to będzie 700mA.
Zobacz sobie jak też działa PWM itp może szybciej zrozumiesz, że w tych przypadkach zmieniasz tylko prąd a napięcie jest stałe.

_________________
http://www.ate-zbaszyn.eu

No tak, ale chcąc zasilić diode napięciem 5V wstawiamy rezystor na którym będzie strata napięcia taka, aby dioda byla zasilona napieciem np. 2,5V. I na moje poczatkujące oko, to jest właśnie obniżenie napięcia przez rezystor.
Przerobilem juz sporo i wiem jak sie steruje tranzystorami, co to jest PWM i jak sie nim steruje itp. ale mam "dziure w wiedzy" która mi strasznie przeszkadza. Poprostu wiem że myślę źle i muszę jak najszybciej to poprawić.

Proponuję Ci zbudować sobie źródło prądowe albo lepiej- lustro prądowe o regulowanym prądzie wyjściowy, wziąć woltomierz i amperomierz do ręki, zbudować prosty układ i posterować sobie prądem przeypływajacym przez diodę, przez rezystor, zobaczyć jak zmienia się napiecie na jednym i na drugim. Żeby to zrozumieć trzeba troszkę przestawić myślenie....Przynajmniej mi jest łatwiej przyswoić że to napięcie występujące na np. baterii powoduje przepływ prądu przez podłaczony do niej odbiornik a ciężej sobie wyobrzić że konsekwencją przepływajacego prądu jest napięcie....prawie idealne źródła napięciowe istnieją- samochodowy akumulator. NApięcie bardzo mało żależy od rezystancji obciażenia (w rozsądnych granicach). Natomiast źródła prądowe są bardzo prymitywne. Zakłądając że masz źródło prądowe które ma dostarczyć prąd 1mA do odbiornika zawsze. Jeżeli odbiornik ma 1 om to potrzeba do tego zabiegu napiecia na odbiorniku róznego 1mV. jeśli rezystor ma 10 om to odłoży się na nim już 10mV. jeśli rezystor ma 1M om to potrzeba już 1kV napiecia!. A co jak odłączymy rezystor? jak podtrzymać prąd w takim obwodzie? w Praktyce nie da sie tego zrealizować. CZyli tak naprawdę to źródło prądowe to taki zasialcz o szeroko zmiennym napieciu wyjsciowym i stałym prądzie przeypływającym przez niego. Dioda led typowa potrzebuje do pracy napiecia rzędu 2,5V i prąd 5mA. jeśłi będziemy mieli 100 takich diod połaczonych szeregowo to możemy je zasilić ze źródła prądowego i przez każdą popłynie prąd 5mA więc będą świecić jednakową jasością. Napiecie takiego źródła prądowego wynosiłoby wtedy 250V! trudne do realizacji w praktyce ale możliwe.

W skrócie:

sterowanie napięciem: zasilamy coś jakimś konkretnym napięciem (np. 5V) a natężenie prądu nas w ogóle nie obchodzi (wynika ono z parametrów odbiornika) - my tylko pilnujemy zadanego napięcia a z prądem niech się dzieje co chce

sterowanie prądem: wymuszamy przepływ przez coś konkretnej wartości natężenia prądu (np. 10A) a napięcie nas zupełnie nie obchodzi (napięcie jest takie żeby wymusić przepływ zadanego prądu) - my tylko pilnujemy wartości natężenia a z napięciem niech się dzieje co chce

Tak jak mówisz - te dwie wartości są ze sobą związane i generalnie nie można zmieniać tylko jednej z nich (np. zmieniać napięcia z zachowaniem stałego prądu). Sterowanie prądem/napięciem polega na tym, że jedną z tych wielkości przyjmujemy za "zadaną" a druga wynika z tej zadanej i z parametrów odbiornika.

No juz mi się rozjaśnia A mam teraz takie pytanie. Przykładowo E-MOSFET typu N steruje się napięciem dodatnim najczęsciej poprzez dzielnik napięcia. A da rade go wysterować potencjometrem, w którym + podłączymy do jednego z bocznych wyprowadzeń, a środkowe wyprowadzenie połączymy z GATEem tranzystora? Niby sterujemy prądem, ale tym samym zmieniamy napięcie na bramce tranzystora.

EDIT: O cus takiego mi chodzi jak w schemacie.

w mosfecie nie płynie prąd bramki w ogóle. Taki układ jak narysowałeś powoduje że w której pozycji potencjometr by się nie znajdował napiećie na bramce jest stałe równe temu napićiu źródła po lewej stronie. Tak podłączony potencjometr to nie jest dzielnik napięcia