ATNEL tech-forum

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-22T13:36:06+01:00

Super, warto mieć zawsze aktualną wersję WINE

W razie, gdyby zdarzyło się, że link do libusb0.dll na portalu DevTomek byłby czasami nieosiąglany ( awaria serwera lub padnie łącze u użytkownika ), to spreparowana biblioteka jest dostarczana z programem MkBootloader v3 w katalogu MkBootloader3/LibUsb_DLL/Linux.

Podmianę libusb0.dll należy zrobić we wszystkich programach Mirka, aby pracowały z programatorem pod linuksem.

Z ciekawostek dodam, że również aktualizację firmware programatora Atnel usbasp można zrobić z poziomu linuksa.

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 22 gru 2019, o 13:36

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-22T12:43:57+01:00

gizmo5418 napisał(a):

Osobiście nie instaluję WINE dostępnego w domyślnym repozytorium danej dystrybucji. Są to zwykle starsze wersje oraz często nie mają nałożonych niektórych łatek.

Masz rację, dlatego postanowiłem zaktualizować moją instrukcję na Blogu i teraz Wine jest instalowane z repo WineHQ a nie z domyślnego repo. Dodatkowo zapomniałem wspomnieć o jednej rzeczy, a mianowicie należy jeszcze nadpisać libusb0.dll w katalogu MkAvrCalculator, aby móc korzystać z features'ów programatora Atnel w wersji 4.2

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 22 gru 2019, o 12:43

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-21T21:09:20+01:00

Pobierz Toolchain w wersji windowsowej bezpośrednio z witryny Microchip-a -> https://www.microchip.com/mymicrochip/filehandler.aspx?ddocname=en607654
Przejdź do katalogu ( po instalacji toolchaina z poziomu programu MkClipse lub MkBootloader v3) /home/nazwa użytkownika/Dokumenty/MkClipse/Avr Toolchain/ ( o ile do tego katalogu wine zrobił przypisanie u Ciebie ).
Usuń całą zawartość tego katalogu, następnie rozpakuj w to miejsce Toolchain pobrany ze strony Microchipa.
Po tym zabiegu powinno działać już poprawnie.
Z jakiegoś powodu w ostatnim czasie pobierane archiwum z Toolchainem z poziomu programów Atnel jest albo uszkodzony, albo błędnie się rozpakowuje pod linuksem.

Co do widoczności portów COM pod Wine. Tu jest sytuacja bardziej skomplikowana. Osobiście nie instaluję WINE dostępnego w domyślnym repozytorium danej dystrybucji. Są to zwykle starsze wersje oraz często nie mają nałożonych niektórych łatek.
Zawsze instaluję WINE z https://www.winehq.org/ poprzez dodanie do systemu ich repozytoriów -> tu jest opis dla Debiana https://wiki.winehq.org/Debian. Dla sprawnego działania programów Atnel wystarczy instalacja wersji Stable. Przed tym należy usunąć z systemu zainstalowaną wersję Wine.

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 21 gru 2019, o 21:09

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-21T14:46:33+01:00

wachcio napisał(a):

Uporałem się jednak połowicznie bo zewnętrzna przejściówka działa ale po podłączeniu do USB w zestawie ATB działa tylko USB-ASP a RS232 daje błąd RC=-1

Teraz to kombinujesz bez sensu.

Zapoznaj się z manualem do zestawu ATB. Masz w zestawie ATB zintegrowany usbasp do programowania procka oraz ft232 do komunikacji po uart.
Odpowiedź RC=-1 jest poprawna, bo ft232 jest przez zworki podpięte do linii RX i TX procka, a nie do linii ISP. Jak tak bardzo chcesz programować przez port szeregowy w zestawie ATB, to wgraj do Atmegi bootloader wygenerowany za pomocą MkBootloader v3.

Przez bootloader śmiało można programować procka z poziomu programu MkClipse w Linuksie, jak widać na poniższym obrazku.

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 21 gru 2019, o 14:46

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-21T09:44:09+01:00

Świetnie, że uporałeś się z problemem.

Jednak mam uwagę, co do nazwy pliku, której użyłeś: 99-usbasp.rules
Warto w takich miejscach trzymać porządek, aby później w razie problemów nie spędzić mnóstwa czasu na poszukiwaniu błędów.

Zmień nazwę na np: 99-atb_usb_rs232.rules
Tak będzie czytelniej, bo po nazwie pliku będziesz wiedział jednoznacznie, do którego urządzenia się on odnosi.
Natomiast nazwę pliku 99-usbasp.rules zostaw sobie dla programatora usbasp.

Oczywiście zawartość obu plików będzie różniła się wartością dla idProduct i idVendor, które są różne dla ft232 oraz dla usbasp

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 21 gru 2019, o 09:44

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-21T00:33:33+01:00

Do kompilacji avrdude potrzebne są
[syntax=bash]libusb-1.0-0 oraz libusb-1.0-0-dev
libftdi-dev[/syntax]
Zainstalujesz je przez:
[syntax=bash]sudo apt-get install libftdi-dev libusb-1.0-0 libusb-1.0-0-dev[/syntax]
Następnie po prawidłowej instalacji brakujących pakietów, w terminalu z poziomu katalogu ze źródłami avrdude wykonujesz:
[syntax=bash]./configure[/syntax]
Podsumowanie powino wygladać podobnie do tego ( u mnie jest odrobinę więcej bibliotek ):
[syntax=bash]Configuration summary:
----------------------
DO HAVE libelf
DO HAVE libusb
DO HAVE libusb_1_0
DON'T HAVE libftdi1
DO HAVE libftdi
DON'T HAVE libhid
DO HAVE pthread
DISABLED doc
ENABLED parport
DISABLED linuxgpio[/syntax]
Ważne, aby były rozpoznane biblioteki libusb_1_0 oraz libftdi. Następnie:
[syntax=bash]make
sudo make install[/syntax]
Ale to już w nowym wątku chyba powinno być opisane.

W poprzednim poście wkradła się mi mała pomyłka. chodziło mi o wynik polecenia:
[syntax=bash]ldd avrdude[/syntax]

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 21 gru 2019, o 00:33

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-20T23:00:05+01:00

Ok, to usuń całkowicie i zainstaluj ponownie.

Jeśli nadal nie ruszy po przeinstalowaniu, to podaj jeszcze wynik polecenia
[syntax=bash]ldd avrusb[/syntax]

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 20 gru 2019, o 23:00

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-20T22:04:00+01:00

Kurczę, jest to bardzo dziwne zachowanie.
Nie grzebałeś w pliku konfiguracyjnym avrdude.conf ?

Jak instalowałeś avrdude ? Z repozytoruim debiana ?
Sprawdź, czy masz zainstalowaną bibliotekę libusb-1.0

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 20 gru 2019, o 22:04

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-20T17:54:50+01:00

Witaj,

Wachcio, damy radę.
Nie posiadam ATB_USB_RS232, lecz posiadam zestaw 1.05a oraz osobny konwerter USB<->UART z FT232r na pokładzie.
Na obu avrdude u mnie poprawnie rozpoznaje FT232R w roli programatora.

Nie zwracaj uwagi na rc=-1, bo nie mam podpiętej atmegi do FT232.

Podaj jeszcze wynik polecenia
[syntax=bash]lsusb[/syntax]
z podpiętym do komputera Twoim modułem ATB_USB_RS232.

I jeszcze uruchom ( normalnie nie zalecam w taki sposób ) avrdude z uprawniwniami root-a z poziomu konsoli.
[syntax=bash]sudo avrdude -cft232r i reszta parametrów[/syntax]

Podejrzewam, że nie nie masz wymaganych wpisów w udev dla pracy FT232r w trybie bitbang. Dlatego z poziomu użytkownika avrdude nie ma dostępu bezpośrednio do FT232.

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 20 gru 2019, o 17:54

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-20T17:33:42+01:00

wachcio napisał(a):

Programator USB-RS232 nie działa mi w żadnym programie pod Linuksem. USB-ASP Atnel mam więc wgrać program mogę ale z czystej ciekawości chciałem uruchomić również przejściówkę na UART

FT232 od Atnela (zarówno z zestawu uruchomieniowego jak i samo niezależne urządzenie) testowałem na Linuxie, ale tylko do komunikacji tzn. do wysyłania i odbierania danych i działa bez problemu. Nigdy nie używałem do programowania, bo nie miałem takiej potrzeby, więc w tej kwestii niestety Ci nie pomogę.

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 20 gru 2019, o 17:33

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-20T17:19:00+01:00

wachcio napisał(a):

Chodziło mi o to czy jeśli używasz programatora Atnel USB-RS232 to jakie odnośnie niego masz ustawienia np w Eclipse

Osobiście używam programatora USBasp, więc w tej kwestii niestety Ci nie pomogę, ale możesz zawsze wgrać wsad HEX za pomocą MkAvrCalculator'a

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 20 gru 2019, o 17:19

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-20T17:04:56+01:00

Witaj,

-c jest to jeden z przełączników avrdude, za pomocą którego podaje się rodzaj programatora, jaki ma być użyty do programowania.

Zamiast programować za pomocą ATB-USB-RS232 zakup sobie pod choinkę programator USBasp Atnela. Koszt niewielki, a możliwości spore.

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 20 gru 2019, o 17:04

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-19T22:46:13+01:00

wachcio napisał(a):

A mógłbyś podać jakie masz ustawienia odnośnie tego programatora w /etc/avrdude.conf?

Cześć, Mam standardową konfigurację dla avrdude 6.3 która instaluje się z paczki.

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 19 gru 2019, o 22:46

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-19T18:32:42+01:00

Witam,

Wachcio, mimo, że pytanie nie było do mnie, chciałem dopytać. Jaką wersję avrdude używasz ?
Nie programowałem procków za pomocą FT232, ale sprawdź przełącznik wyboru programatora w avrdude
[syntax=bash]-cft232r[/syntax]

Listę wspieranych programatorów przez Twoją wersję avrdude sprawdzisz przez:
[syntax=bash]avrdude -c?[/syntax]

Osobiście używam najnowszej wersji avrdude 6.3

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 19 gru 2019, o 18:32

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-19T11:16:57+01:00

wachcio napisał(a):

Nie wiem też jak zainstalować ATB-UBS-RS232 w Linuxie. Postępuję zgodnie z instrukcją ze strony ze sterownikami ale żaden z programów nie widzi go

Ja osobiście korzystam z minicom, tutaj jest instrukcja: https://developer.ridgerun.com/wiki/ind ... t_-_Ubuntu
Wystarczy zainstalować i zmienić 'Serial Device' na 'ttyUSB0'. Na koniec trzeba dodać użytkownika do grupy dialout i tyle

[syntax=bash]sudo usermod -a -G dialout user[/syntax]

PS. Wiem, że instalowanie minicom nie jest potrzebne i można skonfigurować to na tysiące innych sposobów, lecz ja korzystam z takiego rozwiązania i wszystko działa poprawnie.

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 19 gru 2019, o 11:16

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-19T08:22:03+01:00

wachcio napisał(a):

Niestety MkClipse nie pokazuje go na liście.

Do czasu, aż Mirek nie zmieni w MkClipse sposobu detekcji programatora, nie będzie on widziany na liście.

Ten sam problem z wykrywaniem programatora był w MkBootloader3. Zostało to poprawione ( przez użycie wykrywania przez libUSB) dokładnie rok temu. Mirek chyba do dziś pamięta, jaki byłem upierdliwy w tej kwestii.

Na chwilę obecną musimy cierpliwie czekać na wprowadzenie mechanizmów wykrywania programatora ( jakie obecnie są w MkBootloader3 ) w pozostałych programach Mirka.

Co do ATB-USB-RS232 - nie trzeba instalować żadnych sterowników pod linuksem - tym bardziej tych windowsowych. Mostek FTDI jest rozpoznawany bezproblemowo przez system po wpięciu go do USB. Należy się zatroszczyć o to, aby użytkownik był dodany do grupy "dialout", by mieć pełny dostęp do portu szeregowego.

Wine ma natywne wsparcie dla windowsowych portów COM. Wersja stabilna wine przy uruchamianiu programu windowsowego automatycznie tworzy dowiązania symboliczne o nazwie "comXX" ( w miejsce XX są wstawiane cyfry) do urządzeń szeregowych np. /dev/ttyUSB0
Przy automatycznej detekcji portów COM, należy zadbać, aby interfejs był wpięty do USB przed uruchomieniem programu windowsowego przez WINE.
Można tą niedogodność obejść przez ręczne utworzenie dowiązania symbolicznego do urządzenia szeregowego. np. COM30 do /dev/ttyUSB0
Wówczas, po uruchomieniu programu windowsowego ten COM30 będzie widoczny na liście, pomimo, że urządzenie szeregowe nie będzie wpięte do portu USB. Ale po wpięciu do USB, gdy program windowsowy jest już uruchomiony pozwoli na komunikację przez ten nasz sztywno utworzony COM30.

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 19 gru 2019, o 08:22

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-17T08:28:35+01:00

wachcio napisał(a):

Będę jeszcze kombinował ale wielkie brawa za poradnik który na pewno się przyda.

Poradnik ten jest dedykowany głównie dla użytkowników Ubuntu/Mint i spodziewałem się że na Debianie będzie konieczne wykonanie kilku dodatkowych kroków, ale cieszę się że pomimo tych mankamentów udało Ci się wszystko poprawnie skonfigurować

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 17 gru 2019, o 08:28

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-16T18:59:46+01:00

wachcio napisał(a):

Na wieczór będę robił testy na Debian 10. Szukałem czegoś takiego od dawna bo z linuksem "zaprzyjaźniam" się od ok 2 miesięcy (...)

Wybór Debiana na pierwszą dystrybucję to ambitne podejście, większość zaczyna od Ubuntu, ale mam nadzieję że nie zrazisz się do Linuxa i będziesz kontynuował swoją przygodę z tym systemem

PS. Wiem, że Ubuntu to pochodna Debiana, ale jednak Ubuntu jest bardziej przyjazny dla początkujących.

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 16 gru 2019, o 18:59

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-15T10:27:12+01:00

gizmo5418 napisał(a):

Tylko w jakim celu potrzebny jest PlayOnLinux ?

Cześć,
Masz rację, PlayOnLinux jest niepotrzebny, lecz korzystam z niego, ponieważ dostarcza on przejrzysty interfejs GUI do instalowania aplikacji, pozwala na szybkie zarządzanie wersją Wine per aplikacja, dostarcza dodatkowe biblioteki, które można dograć za pomocą jednego kliknięcia, tworzy automatycznie skróty na pulpicie do aplikacji i pozwala na łatwe zarządzanie zainstalowanymi aplikacjami. Więc w skrócie mówiąc jest to bardzo przydatne narzędzie dla początkujących i nie tylko. Oczywiście jeśli ktoś jest biegły w tych sprawach, to raczej nie będzie korzystał z tego tutorialu i zainstaluje aplikację wedle własnego uznania, czyli z PlayOnLinux lub bez.

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 15 gru 2019, o 10:27

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-15T10:17:19+01:00

Witam,

Tylko w jakim celu potrzebny jest PlayOnLinux ?
Wystarczy samo Wine wersja stabilna i podmiana libUSB0.dll, którą to bibliotekę już dosyć dawno umieściłem tu na forum.
Wówczas zarządzamy programami, jak natywnymi linuksowymi - np uruchamiając bezpośrednio z pulpitu i ładnie zintegrowanymi z systemem.

Poradnik ładnie opisany i przydatny będzie dla wielu osób.

Statystyki: Napisane przez gizmo5418 — 15 gru 2019, o 10:17

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-13T14:17:18+01:00

mirekk36 napisał(a):

ŁOOO MATKO! ... i to ... to się nazywa poradnik! .... nie tfuuu co ja mówię MEGA EXTRA PORADNIK dla ludzi od linuxa ... pięknie , przejrzyście itp

Muszę gdzieś oficjalnie podlinkować twojego bloga - bo często ludzie mi zadają pytanie a ja nie umiem w tym temacie pomóc nawet tyci tyci

Dziękuję Mirku za opinię. Mam nadzieję, że ten poradnik rozwiąże niektóre problem związane z uruchamianiem MkAvrCalculator'a i innych aplikacji ze sklepu Atnel na Linuxie

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 13 gru 2019, o 14:17

Re: Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-13T14:10:33+01:00

Statystyki: Napisane przez mirekk36 — 13 gru 2019, o 14:10

Uruchamiamy MkAvrCalculator na Linuxie

2019-12-13T13:56:38+01:00

Wstępne wymagania

Przed przystąpieniem do instalacji programu MkAvrCalculator na systemie Linux konieczne jest, aby programator USBasp był już zainstalowany i poprawnie skonfigurowany tak jak zostało to pokazane w tym poradniku: www.devtomek.pl/post/5ded03473836af6a18 ... emie-linux.

Instalacja Wine oraz PlayOnLinux

Na początku musimy zainstalować Wine oraz PlayOnLinux w naszym systemie. Ja korzystam z dystrybucji Linux Mint 19.2 (testowałem również na Linux Mint 18), gdzie wszystkie te pakiety znajdują się w głównym repozytorium, dzięki czemu proces instalacji sprowadza się do wykonania dwóch komend z poziomu terminala:

[syntax=bash]sudo apt-get install wine64
sudo apt-get install playonlinux[/syntax]
Po zakończeniu procesu instalacji wszystkich wymaganych pakietów i zależności możemy sprawdzić, czy wszystko przebiegło pomyślnie wykonując poniższe komendy:

Po pomyślnym zainstalowaniu wymaganych pakietów możemy przejść do procesu instalacji MkAvrCalculator.

Instalacja MkAvrCalculator przy użyciu PlayOnLinux

W celu zainstalowania MkAvrCalculator na naszym komputerze musimy najpierw uruchomić program PlayOnLinux i sugeruję, aby tym razem uruchomić go z poziomu terminala wpisując playonlinux w terminalu, ponieważ jeśli podczas procesu instalacji wystąpią jakieś błędy związane z brakiem jakiś pakietów to zostaniemy o tym poinformowani w konsoli.

Wybieramy "Install a program" z prawego panelu.

Klikamy "Install a non-listed program".
Klikamy "Next".
Zaznaczamy "Install a program in a new virtual drive" i klikamy "Next".
Wpisujemy nazwę naszego wirtualnego dysku np. 'Atnel' i klikamy dwa razy "Next".

Kopiowanie MkAvrCalculator do wirtualnego katalogu

W tym momencie tworzony jest nowy wirtualny dysk. Po zakończeniu procesu tworzenia wirtualnego dysku musimy skopiować cały katalog MkAvrCalculator pobrany ze strony www.atnel.pl/mkavrcalculator.html do poniższej lokalizacji:

[syntax]/home/{USER}/PlayOnLinux's virtual drives/Atnel/drive_c/Program Files[/syntax]
Jest to konieczne, ponieważ program MkAvrCalculator nie ma instalatora (jest w wersji portable) przez co musimy przed jego uruchomieniem skopiować do naszej wirtualnej przestrzeni jego wszystkie pliki. Po skopiowaniu pobranego MkAvrCalculator wraz z wszystkimi plikami możemy kontynuować dalszy proces instalacji.

Zaznaczmy "Select another file".
Klikamy "Browse" i wskazujemy plik mkAVRCalculator.exe z:

[syntax]/home/{USER}/PlayOnLinux's virtual drives/Atnel/drive_c/Program Files/MkAvrCalculator/mkAVRCalculator.exe[/syntax]

Na koniec tworzymy skrót do programu MkAvrCalculator zaznaczając "mkAVRCalculator.exe" i klikając "Next".

Na tym etapie program MkAvrCalculator został pomyślnie zainstalowany w naszym systemie, lecz wymaga jeszcze dodatkowej konfiguracji.

Konfiguracja MkAvrCalculator

Teraz musimy wykonać dwa kroki. Pierwszy to instalacja specjalnej wersji avrdude dostarczonej przez firmę Atnel. Drugi natomiast to podmiana biblioteki libusb0.dll na taką która jest kompatybilna z systemem Linux.

W celu zainstalowania programu avrdude należy przejść do zakładki "Ustawienia", następnie kliknąć "Instaluj" i stworzyć nowy katalog "avrdude" tak jak zostało to pokazane na poniższym screenie.

Po stworzeniu katalogu avrdude zaznaczamy go i klikamy przycisk "Ok".

Teraz przechodzimy do najważniejszego kroku, czyli podmiany biblioteki 'libusb0.dll' w katalogu avrdude. Specjalnie spreparowany plik libusb0.dll można pobrać z www.devtomek.pl/files/uruchamiamy-mkavr ... ibusb0.dll. Po pobraniu przechodzimy do poniższego katalogu i zastępujemy plik 'libusb0.dll' tym przez nas wcześniej pobranym.

[syntax]/home/{USER}/PlayOnLinux's virtual drives/Atnel/drive_c/Program Files/avrdude[/syntax]

Test programu MkAvrCalculator na Linuxie

W celu przetestowania, czy proces instalacji i konfiguracji przebiegł pomyślnie należy podłączyć programator wraz z jakimś mikrokontrolerem do naszego komputera i kliknąć przycisk "Sprawdź podłączony AVR". Jeśli nie popełniliśmy żadnego błędu to program powinien rozpoznać podłączony mikrokontroler tak jak zostało to pokazane na poniższym screenie.

Główną zaletą programu MkAvrCalculator jest fakt, że posiada on przejrzysty interfejs GUI, który pozwala na łatwe zarządzanie ustawionymi fusebitami w naszym procesorze.

MkAvrCalculator - pełna wersja

Jeśli posiadasz plik z licencją lic.dat która pozwala na korzystanie z programu w pełnej wersji, bez żadnych ograniczeń wystarczy, że skopiujesz go do poniższej lokalizacji i uruchomisz ponownie program.

[syntax]/home/{USER}/PlayOnLinux's virtual drives/Atnel/drive_c/Program Files/MkAvrCalculator[/syntax]
Dodatkowo jeśli korzystasz z programatora USBasp firmy Atnel w wersji 4.2 oraz masz zainstalowany i skonfigurowany port szeregowy tak, aby obsługiwał FT232 to możesz korzystać z dodatkowych funkcjonalności jakie oferuje ten programator, ale o tym napiszę w kolejnym poście

Pliki do pobrania:

www.atnel.pl/mkavrcalculator.html
www.devtomek.pl/files/uruchamiamy-mkavrcalculator-na-linuxie/libusb0.dll

Link do wpisu na moim blogu: www.devtomek.pl/post/5ded03b83836af6a18 ... na-linuxie

Statystyki: Napisane przez DevTomek — 13 gru 2019, o 13:56